•  CD ( شامل CD-ROM ، CD-R ، CD-RW )

• DVD ( شامل DVD-ROM,DVD-RAM,DVD-RW,DVD--R,DVD+RW و DVD+R )

CD  
ديسک های CD-ROM ، اولين نمونه از ديسک های نوری به منظور ذخيره اطلاعات می باشند. ديسک های فوق ، يک رسانه ذخيره سازی مطلوب به منظور ذخيره داده های صوتی را در اختيار متقاضيان قرار می دهد . درايوهای CD-ROM ، هم اينک به عنوان يکی از تجهيزات استاندارد در اکثر کامپيوترهای شخصی بکار گرفته می شود . بر روی ديسک های CD-ROM می توان 74 تا 80 دقيقه موزيک با کيفيت بالا را ذخيره نمود . در صورتی که از ديسک های فوق به منظور ذخيره داده استفاده شود ، بر روی يک ديسک 74 دقيقه ای می توان اطلاعاتی بالغ بر 650 و يا 682 مگابايت را ذخيره نمود . در ديسک های CD-ROM هشتاد دقيقه ای ، اطلاعاتی معادل 700 تا 737 مگابايت ذخيره می گردد . قطر ديسک های فوق معمولا"  120 ميلیمتر و ضخامت آنان 2 / 1 ميليمتر است.
 

DVD  
DVD از کلمات Digital Versatile Disc ، اقتباس و بطور خلاصه يک CD با ظرفيت بالا می باشد . از درايوهای  DVD-ROM می توان به عنوان يک درايو CD-ROM نيز استفاده نمود.در چنين مواردی،درايو های  DVD-ROM يک CD را با روشی مشابه يک DVD استفاده می نمايند . از ديسک های DVD به منظور ذخيره فيلم ، موزيک و داده استفاده می گردد . تقريبا" اکثر فيلم هائی که امروزه  توليد می گردد از طريق DVD در دسترس عموم قرار می گيرند و ساير فيلم های قديمی در حال تبديل به  فرمت DVD می باشند .ضبط تصاوير بر روی  DVD دارای کيفيتی بسيار بالا بوده و تعداد زيادی از DVD ها دارای صدای  Dolby Digital و يا DTS می باشند .
فن آوری ساخت DVD مشابه تکنولوژی استفاده شده برای ايجاد يک CD  است . در هر دو از ديسک هائی با قطر 120 ميليمتر و ضخامت  2/ 1 ميليمتر استفاده می گردد. برخلاف يک CD ، ديسک های DVD دارای دو لايه در هر طرف بوده که اطلاعات در هر يک از لايه ها ذخيره می گردد ( چهار لايه در دو طرف ) . لايه ها به صورت جداگانه نشانه گذاری شده و با ترکيب آنان ، ضخامت DVD به  2 /1 ميليمتر  خواهد رسيد . در ديسک های DVD نظير ديسک های CD ، حفره هائی مبتنی بر پلی کربنات ايجاد می گردد .
ديسک های DVD دارای ظرفيت بمراتب بيشتری نسبت به ديسک های CD  می باشند . علت اين موضوع به دلايل متعددی برمی گردد :

•  اندازه کوچکتر حفره ها :ديسک های DVD دارای حفره های بمراتب کوچکتری نسبت به ديسک های  CD  می باشند که به آنان  Pit گفته می شود . Pit ،  فرورفتگی های کوچک و يا گودی بر روی سطح ديسک است که امکان تشخيص صفر و يا يک را برای  ليزر فراهم می نمايد . طول اين حفره ها در ديسک های DVD به ميزان   25 / 2 مرتبه کوچکتر از ديسک های CD است ( طول هر pit  بين نه دهم تا چهار دهم ميکرون می باشد ) . 

• شيارهای متراکم تر :ديسک های DVD از شيارهای حلزونی شکل متراکم تری استفاده می نمايند . دستگاه های DVD Player به منظور خواندن اين نوع شيارهای متراکم به يک نوع ليزر خاص که دارای اشعه نوری متفاوتی است، نياز دارند. بدين دليل دستگاه های CD Player قادر به خواندن ديسک های  DVD نبوده ولی دستگاه های DVD قادر به خواندن ديسک های CD می باشند .فاصله بين شيارهای موجود در ديسک های DVD به ميزان 16 / 2 مرتبه کمتر از ديسک های CD است . ( فاصله بين شيارها بين هفتاد و چهار صدم تا 6 / 1 ميکرون می باشد ) .
   

•  قابليت چند لايه ای :ديسک های DVD ممکن است دارای چهار لايه باشند که در هر طرف ديسک دو لايه قرار می گيرد . با توجه به دو طرفه بودن و دو لايه بودن DVD ، چهار فرمت متفاوت از آنان وجود دارد :

ظرفيت ديسک های DVD

• Single-sided, single-layered : (معروف به DVD-5 ) . در اين مدل امکان ذخيره 7 / 4  گيگابايت اطلاعات وجود دارد . عدد پنج در کنار اين نام ، نشاندهنده ظرفيت تقريبی پنج گيگابايتی آن است . يک DVD-5 ، از دو زيرلايه چسبيده بهم تشکيل می گردد . از يکی از زيرلايه ها به عنوان لايه ای که اطلاعات بر روی آن ذخيره می گردند ، استفاده شده ( لايه صفر) و زيرلايه دوم خالی است .زيرلايه ای که بر روی آن اطلاعات ذخيره می گردد توسط يک روکش آلومينيومی پوشانده می شود .  ظرفيت DVD-5  بيش از هفت برابر يک CD معمولی با ظرفيت 650 مگابايت است و  می توان دو ساعت فيلم را بر روی آنان ذخيره نمود .

• Single-sided, dual-layered : ( معروف به DVD-9 ). در اين مدل امکان ذخيره  5 / 8 گيگابايت اطلاعات وجود دارد .يک DVD-9 ، از دو زيرلايه متصل  به يکديگر تشکيل می گردد تا دو لايه به منظور ذخيره اطلاعات در يک طرف ديسک ايجاد شود . در طرف ديگر ديسک يک زيرلايه ايجاد می گردد که خالی باقی خواهد ماند . لايه ای که بر روی آن اطلاعات ذخيره می گردد ( لايه صفر)، با استفاده از يک روکش طلائی نيمه شفاف پوشش داده می شود . در صورتی که ليزر بر روی لايه اول تابانده شود نور منعکس شده و در صورت تابش ليزر بر روی لايه دوم ، نور از آن عبور خواهد کرد . از يک ليزر به منظور خواندن دو لايه استفاده می گردد و  صرفا" کانون ليزر تغيير خواهد کرد . بر روی ديسک های DVD-9 می توان اطلاعات بمراتب بيشتری نسبت به ديسک های DVD-5 را ذخيره نمود . ( مثلا" چهار ساعت فيلم ) .

• Double-sided, single-layered : (معروف به DVD-10 ) در اين مدل امکان ذخيره  4 / 9 گيگابايت اطلاعات وجود دارد . يک DVD-10 ، از دو زيرلايه  که پشت به پشت به يکديگر متصل می شوند ، تشکيل می گردد . لايه ای که بر روی آن اطلاعات ذخيره می گردد ( لايه صفر  در هر طرف ديسک )  دارای يک روکش آلومينيومی می باشد .ديسک های دوطرفه از طريق درايوهائی خوانده می شوند که دارای صرفا" يک ليزر می باشند ، بنابراين می بايست برای خواندن طرف ديگر ديسک ، عمليات برگرداندن ديسک به صورت دستی انجام شود . ديسک های DVD-10  گزينه ای مطلوب به منظور ذخيره فيلم می باشند . مثلا" می توان نسخه WideScreen يک فيلم را در يک طرف و نسخه full frame آن را در طرف ديگر ذخيره نمود . تقريبا" در تمامی دستگاه های DVD Player می بايست عمليات برگرداندن ديسک به صورت دستی انجام شود تا امکان استفاده از طرف دوم فراهم گردد .

• Double-sided, dual-layered : ( معروف به DVD-18 ). در اين مدل امکان ذخيره 1 / 17  گيگابايت اطلاعات وجود دارد . يک DVD-18 ، دارای دو لايه در هر طرف ديسک می باشد . دو لايه و زيرلايه های مربوطه پشت به پشت هم قرار گرفته و به يکديگر متصل می شوند. لايه های خارجی ( لايه صفر در هر طرف ديسک ) توسط يک روکش طلائی نيمه شفاف پوشش داده می شوند . لايه های داخلی ، ( لايه يک در هر طرف ديسک ) دارای يک روکش آلومينيومی می باشند . قابليت انعکاس يک لايه ديسک بين چهل و پنج درصد تا هشتاد و پنج درصد است . در لايه دوم، قابليت انعکاس بين هيجده تا سی درصد است .  مدار AGC ( اقتباس شده از Automatic gain control ) موجود در درايو ، مسئوليت تعديل خصلت های متفاوت انعکاس را بر عهده دارد . بر روی ديسک های DVD-18 می توان هشت ساعت فيلم را ذخيره نمود .تقريبا" در تمامی دستگاه های DVD Player می بايست عمليات برگرداندن ديسک به صورت دستی انجام شود تا امکان استفاده از طرف دوم فراهم گردد .

استانداردها  و فرمت های DVD
همانند استانداردهای CD ، استانداردهای DVD در کتب مرجع که عمدتا" توسط DVD Forum تعريف می گردد ، منتشر می شوند( برخی از شرکت ها ممکن است استاندارهای خاص خود را ارائه نمايند ). تاکنون استانداردهای  DVD-Video و DVD-ROM  بخوبی تعريف و مشخص شده است ولی استانداردهای مربوط به ديسک های DVD با قابليت نوشتن اطلاعات بر روی آنان هنوز نهائی نشده است .در حال حاضر حداقل چهار استاندارد متفاوت برای ديسک های DVD با قابليت نوشتن اطلاعات،  ارائه شده است . استانداردهای  DVD-RW و DVD+RW  نسبت به ساير موارد اعلام شده ، متداول تر می باشند .

فرمت های استاندارد و ظرفيت های DVD :